Giới thiệu
Những giấc mơ về ai đó bị chìm thường gợi lên phản ứng mạnh mẽ trong đời sống Kitô hữu. Nước và hành động bị chìm là những hình ảnh sinh động chạm tới nỗi sợ, sự dễ bị tổn thương và ranh giới giữa sự sống và cái chết. Nhiều người trải qua những giấc mơ như vậy muốn biết liệu hình ảnh đó có ý nghĩa thiêng liêng hay không. Cần bắt đầu bằng một nguyên tắc thần học cẩn trọng: Kinh Thánh không phải là một cuốn từ điển giấc mơ toàn cầu. Kinh Thánh không cung cấp một bảng dịch một‑một đơn giản để chuyển mọi hình ảnh mơ thành một thông điệp cụ thể. Thay vào đó Kinh Thánh đưa ra các mẫu biểu tượng, bối cảnh kể chuyện và các hạng mục thần học giúp tín hữu phân định ý nghĩa trong cầu nguyện và khiêm nhường.
Biểu tượng trong Kinh Thánh
Nước là một trong những biểu tượng mang nhiều ý nghĩa nhất trong Kinh Thánh. Nó có thể đại diện cho hỗn loạn và phán xét, như trong cơn lụt; giải cứu, như trong việc vượt biển; thanh tẩy và sự sống mới, như trong báp-têm; và thử thách hay thử nghiệm, như trong những trận bão phơi bày sự mong manh của con người. Khi hình ảnh bị chìm xuất hiện trong giấc mơ, những cách sử dụng nước trong Kinh Thánh này là khung diễn giải chính.
Genesis 6-9
Exodus 14
Psalm 69:1-2
Khi ngươi vượt qua các dòng nước, ta sẽ ở cùng; khi ngươi lội qua sông, sẽ chẳng che lấp. Khi ngươi bước qua lửa, sẽ chẳng bị cháy, ngọn lửa chẳng đốt ngươi.
Jonah 1
Kế đó, Ngài liền hối môn đồ xuống thuyền, qua trước bờ bên kia, trong khi Ngài đang truyền cho dân chúng tan đi.
Ðến chiều ngày ấy, Ngài phán cùng môn đồ rằng: Chúng ta hãy qua bờ bên kia.
Hay là, anh em chẳng biết rằng chúng ta thảy đều đã chịu phép báp tem trong Ðức Chúa Jêsus Christ, tức là chịu phép báp tem trong sự chết Ngài sao?
Vả, hỡi anh em, tôi chẳng muốn cho anh em không biết tổ phụ chúng ta đều đã ở dưới đám mây, đi ngang qua biển,
Ðoạn, tôi thấy trời mới và đất mới; vì trời thứ nhứt và đất thứ nhứt đã biến đi mất, và biển cũng không còn nữa.
Tổng hợp lại, những đoạn này cho thấy một dải ý nghĩa: cơn lụt như phán xét và thanh tẩy mang tính tập thể, Biển Đỏ như sự giải cứu của Đức Chúa qua nguy hiểm, Jonah và những thủy thủ như hình ảnh về quyền trên và lòng xót thương của Thiên Chúa giữa nguy cơ chìm, quyền năng của Chúa Giê-su trên biển và việc Ngài cứu Phê-rô đang chìm như biểu tượng về sự hiện diện cứu độ của Thiên Chúa, và những đoạn liên quan báp-têm gợi kết nối giữa nhúng mình và sự chết cho đời cũ và sống lại cho đời mới. Tầm nhìn cuối cùng trong Khải Huyền về một thế giới không còn biển chỉ hướng biểu tượng đó về việc loại trừ hỗn loạn trong cơn chung thẩm (eschatological).
Giấc mơ trong truyền thống Kinh thánh
Chứng từ Kinh thánh bao gồm những giấc mơ quan trọng mang ý nghĩa trong mạc khải đang bày tỏ của Thiên Chúa. Giuse và Daniel nhận được giấc mơ hay thị kiến hoạt động trong chương trình quyền năng của Thiên Chúa; thiên thần đôi khi hiện đến trong giấc ngủ để truyền đạt một thông điệp cụ thể. Tuy nhiên mô hình Kinh thánh cũng mô tả việc thử nghiệm cẩn trọng, giải nghĩa, và thường có sự xác nhận phụ trợ.
Giô-sép có nằm chiêm bao, thuật lại cho các anh mình nghe; họ càng thêm ganh ghét nữa.
Daniel 2
Song đang ngẫm nghĩ về việc ấy, thì thiên sứ của Chúa hiện đến cùng Giô-sép trong giấc chiêm bao, mà phán rằng: Hỡi Giô-sép, con cháu Ða-vít, ngươi chớ ngại lấy Ma-ri làm vợ, vì con mà người chịu thai đó là bởi Ðức Thánh Linh.
Thần học Kitô hữu vì thế công nhận giấc mơ là một phương tiện có thể Thiên Chúa dùng để nói, nhưng không phải là quy phạm chủ yếu cho đức tin và đời sống. Giấc mơ đòi hỏi sự phân định, khiêm nhường, và phải quy phục Kinh Thánh cùng cộng đồng như trọng tài cuối cùng.
Những cách giải nghĩa Kinh thánh có thể của giấc mơ
1. Hình ảnh bị ngập chìm bởi tội lỗi hoặc khó khăn
Một cách đọc Kinh thánh thẳng thắn về hình ảnh bị chìm là như một ẩn dụ cho việc bị choáng ngợp. Thi thiên thường dùng hình ảnh nước cho sự thống khổ. Giấc mơ có thể phản ánh một mô tả thần học về cảm giác bị nhấn chìm bởi tội lỗi, mặc cảm tội, đau buồn, hoặc áp lực đời sống. Trong cách đọc này, trọng tâm là nhu cầu của con người và sự cung ứng cứu giúp của Đức Chúa.
Psalm 69:1-2
Khi ngươi vượt qua các dòng nước, ta sẽ ở cùng; khi ngươi lội qua sông, sẽ chẳng che lấp. Khi ngươi bước qua lửa, sẽ chẳng bị cháy, ngọn lửa chẳng đốt ngươi.
2. Cảnh báo hoặc sự kết tội dẫn đến ăn năn
Bởi vì nước và lũ lụt đôi khi liên kết với phán xét trong Kinh Thánh, hình ảnh bị chìm có thể hoạt động như một lời cảnh tỉnh để ăn năn hoặc trở lại trung tín. Tường thuật cơn lụt là một lời nhắc nghiêm trọng về hậu quả tập thể và cá nhân. Về mặt thần học, giấc mơ có thể là một lời mời biểu tượng để xem xét đời hành đường với Thiên Chúa, nhưng không ngụ ý một dự báo tiên tri theo nghĩa đen.
Genesis 6-9
3. Biểu tượng báp-têm hoặc chết thuộc linh và sự sống mới
Không phải mọi hình ảnh nước trong Kinh Thánh đều tiêu cực. Biểu tượng báp-têm đặt việc nhúng mình trong nước như tham dự vào sự chết và sự sống lại của Đấng Christ. Một giấc mơ về việc bị chìm—khi được giải nghĩa đúng trong bối cảnh—có thể là sự diễn tập nội tâm của các chủ đề chết cho mình và trỗi dậy trong sự sống mới. Cách đọc này mang tính mục vụ và bí tích hơn là mang tính dự báo.
Hay là, anh em chẳng biết rằng chúng ta thảy đều đã chịu phép báp tem trong Ðức Chúa Jêsus Christ, tức là chịu phép báp tem trong sự chết Ngài sao?
Anh em đã bởi phép báp-tem được chôn với Ngài, thì cũng được sống lại với Ngài bởi đức tin trong quyền phép Ðức Chúa Trời, là Ðấng đã khiến Ngài từ kẻ chết sống lại.
4. Thử thách, thử nghiệm và sự hiện diện của Thiên Chúa giữa cơn nguy hiểm
Các Phúc Âm cho thấy Chúa Giê-su dập tắt bão và với tay cứu Phê-rô khi ông bắt đầu chìm. Những truyện này gợi ý rằng ở giữa nước có thể là một mùa thử thách mà Thiên Chúa vẫn hiện diện và có thể cứu. Do đó giấc mơ có thể phản ánh một sự khẳng định thần học: ngay cả khi bị đe dọa bị nuốt chửng, Thiên Chúa đồng hành và giải cứu.
Ðến chiều ngày ấy, Ngài phán cùng môn đồ rằng: Chúng ta hãy qua bờ bên kia.
Kế đó, Ngài liền hối môn đồ xuống thuyền, qua trước bờ bên kia, trong khi Ngài đang truyền cho dân chúng tan đi.
5. Biểu tượng của sự giải cứu hoặc khởi đầu mới
Kinh Thánh thường chuyển từ cảnh nguy hiểm sang cảnh giải cứu. Việc vượt qua Biển Đỏ và sự giải cứu của Jonah là những ví dụ nơi mà sự dường như bị chìm trở thành bối cảnh cho hành động cứu rỗi của Thiên Chúa. Một giấc mơ có thể ít nói về hiểm nguy hơn và nhiều hơn về hy vọng cứu chuộc theo sau.
Exodus 14
Jonah 1
Vả, hỡi anh em, tôi chẳng muốn cho anh em không biết tổ phụ chúng ta đều đã ở dưới đám mây, đi ngang qua biển,
Lưu ý mục vụ quan trọng: đây là những khả thể thần học dựa trên các mô thức kinh thánh. Chúng không phải là những thông điệp tự động từ Thiên Chúa và không nên được đưa ra như những lời tiên tri chính xác về tương lai.
Ghi chú thế tục tối thiểu: tâm lý học thế tục có thể nói về căng thẳng, sang chấn, hoặc quá trình vô thức xử lý kinh nghiệm như nguyên nhân của những giấc mơ như vậy. Quan điểm đó có thể hữu ích cho chăm sóc thực tế nhưng không phải trọng tâm của một cách giải thích đặt trung tâm vào Kinh Thánh.
Suy ngẫm mục vụ và phân định
Khi tín hữu trải qua những giấc mơ gây phiền muộn, phản ứng Kinh thánh là đo lường và mang tính mục vụ. Các bước thực tiễn dựa trên Kinh Thánh bao gồm suy ngắm trong cầu nguyện, đọc Kinh Thánh để để các chủ đề của nó diễn giải hình ảnh, xưng tội khi thích hợp, và tìm lời khuyên từ những tín hữu chín chắn hoặc mục sư. Tín hữu cũng được khuyên thử nghiệm những mặc khải và thần linh, cân đo các kinh nghiệm theo dạy dỗ và bản tính của Thiên Chúa được bày tỏ trong Kinh Thánh.
Hỡi kẻ rất yêu dấu, chớ tin cậy mọi thần, nhưng hãy thử cho biết các thần có phải đến bởi Ðức Chúa Trời chăng; vì có nhiều tiên tri giả đã hiện ra trong thiên hạ.
Vậy, hãy xưng tội cùng nhau, và cầu nguyện cho nhau, hầu cho anh em được lành bịnh: người công bình lấy lòng sốt sắng cầu nguyện, thật có linh nghiệm nhiều.
Phân định cũng có nghĩa là tìm hoa trái của bất kỳ cách giải nghĩa nào. Nếu một cách giải nghĩa mang lại ăn năn, hy vọng, khiêm nhường và tin cậy hơn nơi Đấng Christ, thì rất có thể nó tương hợp với Kinh Thánh. Nếu nó sinh sợ hãi, chia rẽ, hoặc một chủ nghĩa tương lai không thể kiểm chứng, thì nên gác lại và trao đổi một cách nhẹ nhàng trong cộng đồng.
Về thực hành, tín hữu cũng có thể đáp lại bằng cách làm mới các thực hành giao ước phản ánh các chủ đề Kinh Thánh: tham dự thờ phượng chung và các bí tích, xưng tội, đều đặn đọc Kinh Thánh, và nhờ người khác cầu nguyện. Trong những trường hợp giấc mơ bộc lộ lo âu hoặc sang chấn sâu, chăm sóc mục vụ và sự trợ giúp chuyên nghiệp có thể là khôn ngoan.
Kết luận
Một giấc mơ về ai đó bị chìm chạm tới những motif kinh thánh sâu xa: hỗn loạn và phán xét, nguy hiểm và giải cứu, cái chết và sự sống mới. Kinh Thánh không cung cấp một chìa khóa cơ giới để giải mã mọi giấc mơ, nhưng nó đưa ra những mẫu biểu tượng phong phú giúp tín hữu suy nghĩ một cách thần học về những hình ảnh như vậy. Người giải nghĩa nên ưu tiên khiêm nhường, coi Kinh Thánh là quy tắc tối hậu, và chu toàn chăm sóc mục vụ hướng đến ăn năn, tín thác và hy vọng về sự giải cứu của Thiên Chúa. Trên hết, tín hữu được mời đem những hình ảnh gây bối rối vào một cộng đồng cầu nguyện và để phúc âm định hướng cách họ hiểu cả hiểm nguy lẫn lời hứa.