Giới thiệu
Một giấc mơ về việc bị hôn mê gây phiền lòng. Đối với nhiều Kitô hữu, hình ảnh này gợi lên những câu hỏi thuộc linh ngay lập tức: đó là một cảnh báo, một biểu tượng, hay chỉ là trí óc đang xử lý nỗi sợ? Kinh Thánh không hoạt động như một cuốn từ điển giấc mơ phát những ý nghĩa cố định cho mọi hình ảnh ban đêm. Thay vào đó, nó cung cấp các khung biểu tượng, những câu chuyện, và các phạm trù thần học giúp dân của Đức Chúa giải thích các dấu hiệu theo cách phù hợp với Kinh Thánh và bản tính của Đức Chúa. Những gì sẽ trình bày sau đây là việc phác họa một số chủ đề Kinh thánh liên quan tới hình ảnh bất tỉnh, sự mong manh và cái chết có vẻ như vậy, đưa ra các khả thể thần học cẩn trọng, và gợi ý những bước mục vụ để phân định.
Biểu tượng trong Kinh Thánh
Kinh Thánh thường dùng ngôn ngữ về giấc ngủ và các từ liên quan như biểu tượng cho cái chết, sự mong manh và sự phục hồi bởi Thiên Chúa. Chúa Giê-su gọi cái chết là “ngủ” trong một số bối cảnh để nhấn mạnh quyền năng của Đức Chúa trên sự chết và hy vọng phục sinh. Kinh Thánh cũng dùng hình ảnh thức tỉnh để mô tả đổi mới tinh thần và ăn năn. Những biểu tượng này không phải là chìa khóa một-một cho mọi giấc mơ, nhưng chúng tạo thành một vốn từ Kinh thánh để suy nghĩ về những giấc mơ liên quan đến việc bị hôn mê hay bất tỉnh.
Ngài phán như vậy, rồi tiếp rằng: La-xa-rơ, bạn ta, đương ngủ; nhưng ta đi đánh thức người.
Hỡi anh em, chúng tôi chẳng muốn anh em không biết về phần người đã ngủ, hầu cho anh em chớ buồn rầu như người khác không có sự trông cậy.
Vậy chúng ta đã bị chôn với Ngài bởi phép báp tem trong sự chết Ngài, hầu cho Ðấng Christ nhờ vinh hiển của Cha được từ kẻ chết sống lại thể nào, thì chúng ta cũng sống trong đời mới thể ấy.
Tay của Ðức Giê-hô-va đặt trên ta; Ngài dắt ta ra trong Thần Ðức Giê-hô-va, và đặt ta giữa trũng; nó đầy những hài cốt.
Cho nên có chép rằng: Ngươi đương ngủ, hãy thức, hãy vùng dậy từ trong đám người chết, thì Ðấng Christ sẽ chiếu sáng ngươi.
Từ những đoạn này ta thấy giấc ngủ có thể tượng trưng cho tính chết, nhưng cũng có thể hướng tới lời hứa của Đức Chúa về việc thức dậy, sống lại và phục hồi. Thung lũng những bộ xương khô và ngôn ngữ Tân Ước về việc được dựng nên với Đức Ki-tô cung cấp những đề tài đầy hy vọng, trong khi lời kêu gọi “thức dậy” nhấn mạnh sự cảnh giác đạo đức và tâm linh.
Những giấc mơ trong truyền thống Kinh thánh
Kinh Thánh chép lại những trường hợp Đức Chúa dùng giấc mơ để bày tỏ chân lý, cảnh báo hoặc hướng dẫn. Đồng thời, chứng nhân Kinh thánh cũng ghi nhận những giấc mơ bình thường và những giấc mơ cần được thử thách. Thần học Kitô do đó khuyên sự khiêm nhường: giấc mơ có thể phản ánh chân lý từ trên, lương tâm, ký ức, hoặc tưởng tượng. Chúng phải được đánh giá dựa trên toàn bộ Lời của Kinh Thánh và được nộp cho sự phân định thuộc linh khôn ngoan thay vì chấp nhận một cách mù quáng như mặc khải trực tiếp.
Ðức Chúa Trời phán: Trong những ngày sau rốt, Ta sẽ đổ Thần ta khắp trên mọi xác-thịt; Con trai và con gái các ngươi đều sẽ nói lời tiên tri, Bọn trai trẻ sẽ thấy điềm lạ, Và các người già cả sẽ có chiêm bao,
Giô-sép có nằm chiêm bao, thuật lại cho các anh mình nghe; họ càng thêm ganh ghét nữa.
Kinh Thánh mời gọi sự phân định: có những giấc mơ trong Kinh Thánh mang tính tiên tri, có giấc mơ mang tính giáo dục, và có giấc mơ đơn thuần bộc lộ những lo lắng của con người. Cộng đồng đức tin, cầu nguyện và việc đồng thuận với Kinh Thánh là những bộ lọc thích hợp để giải thích.
Các cách hiểu Kinh thánh có thể của giấc mơ
Dưới đây là một vài khả thể thần học phát xuất từ biểu tượng Kinh thánh. Mỗi khả thể được đưa ra như một giải thích mục vụ cần được kiểm chứng, chứ không phải là một tiên tri hay thông điệp tự động.
1. Biểu tượng của sự ngủ thiêng liêng và lời mời thức tỉnh
Một cách sử dụng hình ảnh giấc ngủ trong Kinh thánh là để mô tả sự uể oải về tâm linh. Những giấc mơ về việc bị hôn mê có thể tượng trưng một cách biểu tượng cho lời mời ăn năn hoặc chú ý trở lại với Chúa. Tân Ước thường khuyến cáo tín hữu “thức dậy” khỏi giấc ngủ tâm linh và sống trong ánh sáng.
Cho nên có chép rằng: Ngươi đương ngủ, hãy thức, hãy vùng dậy từ trong đám người chết, thì Ðấng Christ sẽ chiếu sáng ngươi.
Hãy ăn ở như vậy, vì biết thời kỳ đương lúc chúng ta đây: giờ anh em từ ngủ thức dậy đã đến, bởi sự cứu hiện nay đã gần chúng ta hơn lúc chúng ta mới tin.
Nếu cách hiểu này đánh động, phản ứng thích hợp không phải là lo lắng mà là suy nguyện: Có chỗ nào trong đời sống bạn đức tin trở nên mờ nhạt không? Giấc mơ có phải là lời mời quay lại cầu nguyện, xưng tội, hoặc thay đổi thực tế không?
2. Đối diện với tính phù du của đời người và tin cậy hy vọng phục sinh
Một giấc mơ thấy bị hôn mê có thể gợi nhớ giáo huấn Kinh Thánh về sự yếu đuối của con người và chiến thắng của Đức Chúa trên sự chết. Trong Kinh Thánh, giấc ngủ đôi khi tượng trưng cho cái chết, và hy vọng Kitô giáo nhấn mạnh phục sinh và sự hiện diện gần gũi của Đức Chúa trong đau khổ.
Ngài phán như vậy, rồi tiếp rằng: La-xa-rơ, bạn ta, đương ngủ; nhưng ta đi đánh thức người.
Hỡi anh em, chúng tôi chẳng muốn anh em không biết về phần người đã ngủ, hầu cho anh em chớ buồn rầu như người khác không có sự trông cậy.
Khi hiểu như vậy, giấc mơ có thể là một lời nhắc mang tính thần học: đời sống mong manh, nhưng lời hứa của Đức Chúa vượt lên trên sự dứt khoát mà chúng ta sợ hãi. Phản ứng mục vụ là tin cậy, suy ngẫm về bí tích rửa tội liên quan đến kết hiệp với Đức Ki-tô, và cầu nguyện cho niềm hy vọng.
3. Đồng cảm với nỗi đau và sự hiệp nhất mục vụ
Hình ảnh hôn mê có thể biểu thị lòng xót thương sâu sắc cho những người mong manh hoặc là sự xử lý nỗi mất mát. Kinh Thánh nhấn mạnh sự gần gũi của Đức Chúa với những kẻ chịu đau và kêu gọi tín hữu bước vào nỗi đau của người khác.
Psalm 34:18
Nếu giấc mơ xuất phát từ sự lo lắng cho một người bệnh, về mặt thần học nó có thể trở thành động lực cho những hành động cụ thể của bác ái: cầu nguyện, thăm viếng, chăm sóc thực tế và bảo vệ những ai không thể tự bày tỏ.
4. Lời mời đến đời sống mới hơn là một tiên tri theo nghĩa đen
Các đề tài phục sinh Kinh thánh cũng có thể đặt giấc mơ trong khung mời gọi biến đổi. Hình ảnh chìm đắm, ngủ hay hôn mê có thể mang tính tượng trưng cho những khuôn mẫu cần bị “chôn đi” để đời mới trong Đức Ki-tô có thể nảy sinh.
Vậy chúng ta đã bị chôn với Ngài bởi phép báp tem trong sự chết Ngài, hầu cho Ðấng Christ nhờ vinh hiển của Cha được từ kẻ chết sống lại thể nào, thì chúng ta cũng sống trong đời mới thể ấy.
Tay của Ðức Giê-hô-va đặt trên ta; Ngài dắt ta ra trong Thần Ðức Giê-hô-va, và đặt ta giữa trũng; nó đầy những hài cốt.
Cách hiểu này tập trung vào đổi mới đạo đức và tâm linh: ăn năn, kỷ luật thuộc linh và công trình chậm của thánh hóa hơn là mong đợi những dấu hiệu kịch tính ngay tức thì.
5. Cẩn trọng: Đừng cho rằng đó là một thông điệp tiên tri đặc biệt
Không phải mọi giấc mơ sống động đều là một lời phán truyền từ trên. Kinh Thánh khuyến cáo thử thần và phân định cẩn trọng, đặc biệt nơi những khẳng định về mặc khải đặc biệt.
hãy xem xét mọi việc, điều chi lành thì giữ lấy.
Hỡi kẻ rất yêu dấu, chớ tin cậy mọi thần, nhưng hãy thử cho biết các thần có phải đến bởi Ðức Chúa Trời chăng; vì có nhiều tiên tri giả đã hiện ra trong thiên hạ.
Nếu bạn có khuynh hướng xem giấc mơ như một chỉ dẫn trực tiếp từ Đức Chúa, trước hết hãy thử nó với Kinh Thánh, tìm lời khuyên từ những tín hữu trưởng thành, và kiên nhẫn chờ sự xác nhận qua những phương tiện ân sủng bình thường.
Một ghi chú ngắn về cân nhắc tâm lý (tách biệt và tối thiểu): đôi khi giấc mơ phản ánh căng thẳng, sang chấn, hoặc thực tế y tế. Nói chuyện với một cố vấn đáng tin cậy hoặc chuyên gia y tế là khôn ngoan nếu giấc mơ lặp lại hoặc gây phiền nhiễu đáng kể. Đây không phải là một cách giải thích thần học; đó là sự chăm sóc thực tế.
Suy ngẫm mục vụ và phân định
Kitô hữu được gọi để trả lời những giấc mơ gây lo lắng bằng sự phân định cầu nguyện hơn là sợ hãi. Các bước thực tế bao gồm:
- Kể lại giấc mơ trong cầu nguyện và xin Đức Chúa ban sự sáng tỏ và bình an.
- Đọc Kinh Thánh nói về giấc ngủ, sự chết và phục sinh để đặt hình ảnh trong một khung Kinh thánh.
- Mang vấn đề ra trước một mục sư đáng tin, một người hướng dẫn linh đạo, hoặc một người bạn Kitô hữu trưởng thành để xin lời khuyên.
- Thực hành các kỷ luật thuộc linh—xưng tội, Thánh Lễ hoặc thờ phượng cộng đoàn, đọc Kinh Thánh, phục vụ—những điều nuôi dưỡng sự sáng suốt thuộc linh.
- Tìm sự giúp đỡ y tế hoặc tâm lý khi những giấc mơ phản ánh sang chấn hoặc ảnh hưởng tới sinh hoạt hằng ngày.
Sự phân định mang tính cộng đoàn và kiên nhẫn. Sự cảm thúc của Thánh Linh thường đến qua Kinh Thánh, cộng đồng và hoa trái thuộc linh hơn là một hình ảnh ban đêm đơn lẻ.
Kết luận
Một giấc mơ thấy mình bị hôn mê có thể chỉ hướng chúng ta đến nhiều khía cạnh Kinh thánh: một lời mời thức tỉnh tâm linh lớn hơn, đối diện với tính phù du và lời nhắc về hy vọng phục sinh, một thúc đẩy hành động thương xót, hoặc một lời mời biến đổi nội tâm. Kinh Thánh cung cấp các phạm trù biểu tượng—giấc ngủ, cái chết, thức tỉnh và sống lại—giúp đặt những giấc mơ như vậy vào khung, nhưng không bao giờ khuyến khích xem mọi giấc mơ là tiên tri cá nhân. Các Kitô hữu được gọi để thử nghiệm, tìm lời khuyên và đáp lại bằng sự khiêm nhường cầu nguyện. Được neo đậu trong Kinh Thánh và cộng đồng, cách tiếp cận cân bằng này tôn trọng cả mầu nhiệm về công việc của Đức Chúa và sự rõ ràng của chân lý Kinh thánh.