Giới thiệu
Những giấc mơ về động đất tự nhiên thu hút sự chú ý của người Kitô hữu vì chính Kinh Thánh dùng hình ảnh đất rung chuyển để mô tả những lúc Chúa hành động quyết liệt trong lịch sử và trong đời sống dân Ngài. Đồng thời, Kinh Thánh không phải là một cuốn từ điển giấc mơ gán các ý nghĩa cố định cho mọi hình ảnh về đêm. Thay vào đó, Thánh Kinh cung cấp các khung biểu tượng—những truyện, phép ẩn dụ và lời hứa—giúp người Kitô hữu suy nghĩ một cách mang tính Kinh Thánh về các biểu tượng mạnh mẽ như động đất. Bài viết này đưa ra các khả thể thần học được dựa trên biểu tượng Kinh Thánh và sự khôn ngoan mục vụ hơn là những kết luận tinh thần vội vàng.
Biểu tượng trong Kinh Thánh
Trong Kinh Thánh, một trận động đất thường đi kèm với việc tỏ lộ sự hiện diện của Chúa, những hành động phán xét hay giải cứu, và sự lật đổ lòng tin của con người vào các cơ cấu thế gian. Động đất đánh dấu Sinai như nơi mặc khải của Chúa, xuất hiện ở những bước ngoặt then chốt trong Tân Ước, và lặp lại trong ngôn ngữ ngôn sứ và khải huyền để biểu thị việc tái trật tự tạo vật dưới quyền uy của Chúa.
Vả, bấy giờ, khắp núi Si-na -i đều ra khói, vì Ðức Giê-hô-va ở trong lửa giáng lâm nơi đó; khói ra khác nào khói của lò lửa lớn kia, và cả hòn núi đều rung động cách kịch liệt.
Psalm 46:2-3
Và nầy, cái màn trong đền thờ, bị xé ra làm hai từ trên chí dưới, đất thì rúng động, đá lớn bể ra,
Và nầy, đất rúng động dữ dội, vì có thiên sứ của Chúa ở trên trời xuống, đến lăn hòn đá ra mà ngồi ở trên.
Vì Ðức Giê-hô-va vạn quân phán như vầy: Còn một lần, khỏi ít lâu nữa, ta sẽ lam rúng động các từng trời và đất, biển và đất khô.
Trong ngày đó, chơn Ngài sẽ đứng trên núi ô-li-ve, là núi đối ngang Giê-ru-sa-lem về phía đông; và núi ô-li-ve sẽ bị xé ra chính giữa về phía đông và phái tây, đến nỗi thành ra một trũng rất lớn; phân nửa núi dời qua phương bắc, phân nửa dời qua phương nam.
Tôi nhìn xem, khi Chiên Con mở ấn thứ sáu, thì có một cơn động đất lớn; mặt trời bèn trở nên tối tăm như túi lông đen, cả mặt trăng trở nên như huyết.
Liền có chớp nhoáng, tiếng rầm, sấm vang và động đất dữ dội, động đất lớn lắm đến nỗi từ khi có loài người trên đất chưa hề có như vậy.
Những đoạn này cho thấy một dãy cách sử dụng thần học. Tại Sinai, sự rung chuyển nhấn mạnh sự thánh khiết và tính khác biệt của Chúa; tại cuộc đóng đinh và phục sinh, các trận động đất làm nổi bật ý nghĩa vũ trụ của cái chết và sự sống lại của Ðức Kitô; các văn bản ngôn sứ và khải huyền dùng hình ảnh rung chuyển cho cả phán xét lẫn việc thiết lập cuối cùng vương quốc của Chúa. Các chủ đề thần học nhất quán là quyền tối cao của Chúa, tính mong manh của quyền lực con người khi thiếu Ngài, và lời hứa rằng Chúa cuối cùng sẽ đổi mới hoặc phán xét tạo vật theo mục đích của Ngài.
Những giấc mơ trong truyền thống Kinh Thánh
Kinh Thánh công nhận giấc mơ là một trong những cách Chúa đã phán, đồng thời cũng đưa ra hướng dẫn về việc thử nghiệm và khiêm nhường trong việc giải thích những trải nghiệm như vậy. Các nhân vật như Giuse và Đa-ni-ên là những ví dụ về việc giải thích trung tín khi giấc mơ rõ ràng được sử dụng bởi Chúa, nhưng Thánh Kinh cũng cảnh báo chớ vội cho rằng mọi giấc mơ đều là thông điệp trực tiếp từ Chúa.
Sau đó, ta sẽ đổ Thần ta trên các loài xác thịt; con trai và con gái các ngươi sẽ nói tiên tri; những người già cả các ngươi sẽ thấy chiêm bao, những kẻ trai trẻ các ngươi sẽ xem sự hiện thấy.
Trong truyền thống thần học Kitô, giấc mơ được đối xử với thái độ thận trọng và phân định. Chúng có thể phản ánh giao tiếp thần linh, lương tâm cá nhân, hình ảnh văn hóa, hoặc hoạt động tự nhiên của não bộ. Giáo hội từ xưa đã thử nghiệm các giấc mơ dựa trên Kinh Thánh, tìm lời khuyên khôn ngoan, và quan sát hoa trái nhất quán—bình an, công bình, và phù hợp với ý muốn được mặc khải của Chúa—trước khi coi một giấc mơ mang ý nghĩa thần học.
Những cách giải thích Kinh Thánh có thể cho giấc mơ
1. Dấu hiệu về sự hiện diện của Chúa kêu gọi sự tôn kính và thờ phượng
Một mô thức Kinh Thánh là một trận động đất báo trước sự hiện diện ngay gần của Chúa, khơi dậy sự khiếp sợ và thờ phượng. Những giấc mơ gợi lên hình ảnh này có thể được đọc, về phương diện thần học, như những lời mời nhận biết quyền tối cao của Chúa và đáp lại bằng lòng tôn kính.
Vả, bấy giờ, khắp núi Si-na -i đều ra khói, vì Ðức Giê-hô-va ở trong lửa giáng lâm nơi đó; khói ra khác nào khói của lò lửa lớn kia, và cả hòn núi đều rung động cách kịch liệt.
Và nầy, đất rúng động dữ dội, vì có thiên sứ của Chúa ở trên trời xuống, đến lăn hòn đá ra mà ngồi ở trên.
2. Biểu tượng của sự xáo trộn bộc lộ lòng tin đặt sai chỗ
Kinh Thánh dùng sự rung chuyển để chứng tỏ rằng điều không được xây trên Chúa sẽ hiện ra là bấp bênh. Về mặt thần học, một trận động đất trong giấc mơ có thể chỉ đến một thời kỳ mà những an toàn quen thuộc—của cải, địa vị, thói quen—đang được đánh giá lại để lòng tin có thể được chuyển giao về phía Chúa.
Psalm 46:2-3
Tiếng Ðấng ấy bây giờ rúng động cả đất, hiện nay phán hứa rằng: Còn một lần nữa, ta sẽ chẳng những rúng động đất mà thôi, những cũng rúng động trời nữa.
Cách đọc này mang tính mục vụ hơn là tiên tri: nó gợi ý phải phân định nơi nào người mơ đặt niềm tin và mời gọi ăn năn hoặc chỉnh hướng về Đức Kitô như nền tảng vững chắc.
3. Lời kêu gọi ăn năn hoặc sự nghiêm trang về đạo đức
Bởi vì các trận động đất trong Thánh Kinh đôi khi đi kèm với phán xét hoặc hành động sửa dạy của Chúa, hình ảnh động đất có thể được hiểu như một lời kêu gọi cấp bách cho tự xét mình chân thành và sự vâng phục được đổi mới. Cách giải thích đó tập trung vào sẵn sàng tinh thần và rõ ràng về đạo đức hơn là dự báo tai họa.
Vì Ðức Giê-hô-va vạn quân phán như vầy: Còn một lần, khỏi ít lâu nữa, ta sẽ lam rúng động các từng trời và đất, biển và đất khô.
Trong ngày đó, chơn Ngài sẽ đứng trên núi ô-li-ve, là núi đối ngang Giê-ru-sa-lem về phía đông; và núi ô-li-ve sẽ bị xé ra chính giữa về phía đông và phái tây, đến nỗi thành ra một trũng rất lớn; phân nửa núi dời qua phương bắc, phân nửa dời qua phương nam.
4. Mô-típ đổi mới vũ trụ hơn là chỉ điềm tai họa
Các đoạn khải huyền dùng ngôn ngữ rung chuyển không chỉ để làm kinh hoàng mà còn để chỉ sự tháo dỡ trật tự cũ và khai mạc mục đích cuối cùng của Chúa. Do đó một giấc mơ với hình ảnh động đất có thể được đọc như chỉ đến ý định cuối cùng của Chúa là làm cho muôn vật nên mới—một lần nữa, đây là khả thể thần học chứ không phải dự báo.
Tôi nhìn xem, khi Chiên Con mở ấn thứ sáu, thì có một cơn động đất lớn; mặt trời bèn trở nên tối tăm như túi lông đen, cả mặt trăng trở nên như huyết.
Liền có chớp nhoáng, tiếng rầm, sấm vang và động đất dữ dội, động đất lớn lắm đến nỗi từ khi có loài người trên đất chưa hề có như vậy.
5. Phản ánh xung đột tinh thần nội tâm hoặc sự luyện lọc
Hình ảnh rung chuyển trong Thánh Kinh có thể áp dụng nội tâm: công việc luyện lọc của Chúa thường đến qua sự gián đoạn làm tinh luyện đức tin. Vì vậy một trận động đất có thể tượng trưng cho một mùa thử thách mà, nếu được đáp lại bằng đức tin, sinh ra sự trưởng thành thuộc linh.
Psalm 18:7
(Nếu giấc mơ rõ ràng liên quan đến việc thánh hóa cá nhân, nhấn mạnh cách giải thích là hợp tác với Thánh Linh qua ăn năn, cầu nguyện và vâng lời.)
Suy ngẫm mục vụ và phân định
Khi một người Kitô hữu có một giấc mơ mãnh liệt về động đất, phản ứng trung tín là đo lường và cầu nguyện. Bắt đầu bằng việc đem giấc mơ ra với Kinh Thánh—có cách giải nào mâu thuẫn với bản tính và các giới răn đã mặc khải của Chúa không? Tìm lời khuyên từ các mục sư tin cậy hoặc những tín hữu trưởng thành sẽ cân nhắc giấc mơ theo chân lý Kinh Thánh. Cầu xin sự rõ ràng, khiêm nhường và bình an, và quan sát hoa trái: cách bạn hành xử sau giấc mơ có đem đến tình yêu lớn hơn cho Chúa và người lân cận không?
Nếu giấc mơ khơi lên sợ hãi hoặc lo lắng, chăm sóc thực tế cũng khôn ngoan: nói chuyện với một mục sư hoặc nhà tư vấn Kitô, nghỉ ngơi đầy đủ, và tránh thổi phồng trải nghiệm. Giấc mơ có thể có nguyên nhân cá nhân hoặc thể chất; những điều ấy là chính đáng và nên được giải quyết cùng với suy tư thần học.
Trên hết, tránh rao giảng những thông điệp tinh thần dứt khoát hoặc thời gian biểu dựa trên một giấc mơ duy nhất. Sứ mạng của hội thánh là diễn giải các trải nghiệm trong ánh sáng của Đức Kitô, Kinh Thánh và sự khôn ngoan cộng đồng hơn là biến các thị kiến riêng tư thành các điều chắc chắn công khai.
Kết luận
Một giấc mơ về động đất vang vọng với những biểu tượng Kinh Thánh sâu sắc—sự hiện diện của Chúa, phán xét, sự rung chuyển của các an ninh giả, và lời hứa đổi mới. Kinh Thánh cung cấp những chủ đề và hình ảnh giúp người Kitô hữu suy nghĩ thận trọng về những giấc mơ như vậy, nhưng không đưa ra một ý nghĩa chung cho mọi trường hợp. Phản ứng Kitô hữu là thử mọi ấn tượng theo Kinh Thánh, tìm lời khuyên khôn ngoan, cầu nguyện xin phân định, và để giấc mơ thôi thúc nên hình thành đời sống thuộc linh một cách khiêm nhường hơn là sợ hãi hay suy đoán. Trong tư thế ấy, ngay cả những hình ảnh làm bồn chồn cũng có thể trở thành dịp để hướng lại tấm lòng và cuộc đời về Đức Kitô.